อัปเดตล่าสุด: 9 สิงหาคม 2569
อ้างอิง: ประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง กำหนดพาณิชยกิจที่ผู้ประกอบพาณิชยกิจต้องจดทะเบียนและพาณิชยกิจที่ไม่อยู่ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 พ.ศ. 2567 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 141 ตอนพิเศษ 152 ง หน้า 6-7 วันที่ 4 มิถุนายน 2567)
สรุป
ถ้าคุณเป็นบริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด ห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน หรือบริษัทมหาชนจำกัด — ไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์อีกต่อไป แม้จะขายของออนไลน์ก็ตาม
และถ้าเคยจดไว้ ใบทะเบียนพาณิชย์ใบนั้นสิ้นผลไปแล้ว ตั้งแต่ 5 มิถุนายน 2567 โดยไม่ต้องไปทำอะไรเพิ่ม
บทความส่วนใหญ่บนอินเทอร์เน็ต รวมถึงที่เผยแพร่ในปี 2569 ยังบอกว่านิติบุคคลต้องจด เพราะยังอ้างประกาศฉบับที่ 11 พ.ศ. 2553 ซึ่งถูกยกเลิกไปแล้ว
ประกาศฉบับไหนที่เปลี่ยน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ออกประกาศฉบับใหม่โดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 7(6) และมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 ประกาศ ณ วันที่ 15 พฤษภาคม 2567 ลงราชกิจจานุเบกษาวันที่ 4 มิถุนายน 2567
ข้อ 2 กำหนดให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศ จึงมีผลตั้งแต่ 5 มิถุนายน 2567
ข้อ 3 ยกเลิกประกาศเดิมสองฉบับ คือ
- ประกาศกระทรวงพาณิชย์ ฉบับที่ 93 (พ.ศ. 2520) เรื่อง กำหนดพาณิชยกิจที่ไม่อยู่ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 ลงวันที่ 28 มีนาคม 2520
- ประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง ให้ผู้ประกอบพาณิชยกิจต้องจดทะเบียนพาณิชย์ (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2553 ลงวันที่ 10 พฤศจิกายน 2553
ฉบับที่ 11 คือฉบับที่ทุกเว็บอ้างกันอยู่ทุกวันนี้
ใครหลุดออกจากบังคับ
ข้อ 4 ระบุว่าไม่ให้ใช้บังคับพระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 แก่
(1) พาณิชยกิจซึ่งผู้ประกอบพาณิชยกิจเป็นห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัดที่เป็นนิติบุคคลตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และบริษัทมหาชนจำกัดตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัด
(2) พาณิชยกิจซึ่งผู้ประกอบพาณิชยกิจเป็นกลุ่มเกษตรกรที่จดทะเบียนจัดตั้งตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยกลุ่มเกษตรกร พ.ศ. 2547
สังเกตว่าไม่มีข้อยกเว้นซ้อนเรื่องการขายออนไลน์เหมือนประกาศฉบับเดิม
ใครยังต้องจด
ข้อ 5 กำหนดให้ผู้ประกอบพาณิชยกิจที่เป็น บุคคลธรรมดา หรือ ห้างหุ้นส่วนสามัญ ที่ประกอบพาณิชยกิจต่อไปนี้ ทุกท้องที่ทั่วราชอาณาจักรต้องจดทะเบียนพาณิชย์
- การทำโรงสีข้าว และการทำโรงเลื่อยที่ใช้เครื่องจักร
- การขายสินค้าไม่ว่าอย่างใด ๆ อย่างเดียวหรือหลายอย่างก็ตาม คิดรวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งวันใดขายได้เป็นเงินตั้งแต่ 300 บาทขึ้นไป หรือมีสินค้าดังกล่าวไว้เพื่อขายมีค่ารวมทั้งสิ้นเป็นเงินตั้งแต่ 10,000 บาทขึ้นไป
- การเป็นนายหน้าหรือตัวแทนค้าต่าง ซึ่งทำการเกี่ยวกับสินค้าไม่ว่าอย่างใด ๆ และสินค้านั้นมีค่ารวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งวันใดเป็นเงินตั้งแต่ 300 บาทขึ้นไป
- การประกอบหัตถกรรมหรือการอุตสาหกรรมไม่ว่าอย่างใด ๆ และขายสินค้าที่ผลิตได้มีค่ารวมทั้งสิ้นในวันหนึ่งวันใดเป็นเงินตั้งแต่ 300 บาทขึ้นไป หรือในวันหนึ่งวันใดมีสินค้าที่ผลิตได้มีค่ารวมทั้งสิ้นเป็นเงินตั้งแต่ 10,000 บาทขึ้นไป
- การซื้อขายสินค้าหรือบริการ โดยวิธีการใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต
ข้อสังเกตที่สำคัญ ข้อ 5(5) ซึ่งเป็นข้อที่ครอบคลุมการขายออนไลน์ ไม่ได้กำหนดจำนวนเงินขั้นต่ำไว้เลย ต่างจากข้อ 5(2) (3) และ (4) ที่มีตัวเลขกำกับ
จุดที่คนจะสับสนมากที่สุด: ห้างหุ้นส่วนสามัญ
ข้อ 4(1) ที่ยกเว้น ใช้คำว่า ห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน
ข้อ 5 ที่บังคับให้จด ใช้คำว่า ห้างหุ้นส่วนสามัญ เฉย ๆ
สองคำนี้คนละสถานะกัน ห้างหุ้นส่วนสามัญที่จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลแล้วได้รับยกเว้น ส่วนห้างหุ้นส่วนสามัญที่ไม่ได้จดทะเบียน ยังต้องจดทะเบียนพาณิชย์อยู่
วิธีเช็กง่ายที่สุดคือดูว่ามีหนังสือรับรองนิติบุคคลและเลขทะเบียน 13 หลักจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้าหรือไม่
ใบทะเบียนเก่าสิ้นผลอัตโนมัติ
ข้อ 8 กำหนดว่าใบทะเบียนพาณิชย์ของห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด และบริษัทมหาชนจำกัด ที่นายทะเบียนออกให้ก่อนประกาศฉบับนี้ใช้บังคับ เป็นอันสิ้นผลไป
หมายความว่าไม่ต้องไปยื่นเลิก ไม่ต้องไปคืนใบ มันสิ้นผลด้วยตัวเองตั้งแต่ 5 มิถุนายน 2567
สิ่งที่ควรทำ ถ้าหน้าเว็บหรือเอกสารของบริษัทยังแสดงเลขทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์อยู่ ควรตรวจสอบว่ายังเหมาะสมที่จะแสดงหรือไม่ เพราะเป็นการอ้างอิงใบที่ไม่มีผลแล้ว
ส่วนข้อ 7 กำหนดว่าบุคคลธรรมดา ห้างหุ้นส่วนสามัญ และนิติบุคคลต่างประเทศที่ตั้งสำนักงานสาขาในไทย ซึ่งจดทะเบียนไว้ก่อนประกาศใช้บังคับ ถือเป็นผู้จดทะเบียนตามประกาศฉบับนี้แล้ว ไม่ต้องไปจดซ้ำ
ตัวอย่าง
- บริษัทจำกัดที่ขายของใน Shopee มาห้าปี เคยจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ไว้ปี 2565 — ใบนั้นสิ้นผลแล้ว ไม่ต้องทำอะไร ไม่ต้องจดใหม่
- ห้างหุ้นส่วนจำกัดที่กำลังจะเปิดเว็บขายของ — ไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์
- ร้านค้าที่เจ้าของเปิดในนามตัวเอง ไม่ได้จดบริษัท ขายผ่านไลน์ — ยังต้องจดตามข้อ 5(5)
- ห้างหุ้นส่วนสามัญที่ตกลงกันเองระหว่างเพื่อนสองคน ไม่ได้จดนิติบุคคล — ยังต้องจด
ยื่นที่ไหน สำหรับคนที่ยังต้องจด
ข้อ 6 กำหนดให้ยื่น ณ สำนักงานทะเบียนพาณิชย์กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา เทศบาล หรือองค์การบริหารส่วนตำบลที่สำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่ หรือองค์การบริหารส่วนจังหวัดเฉพาะในท้องที่นอกเขตเทศบาลและองค์การบริหารส่วนตำบล
เรื่องที่เรายังไม่มีคำตอบ
นิติบุคคลต่างประเทศที่ตั้งสาขาในไทย ข้อ 4 ไม่ได้ยกเว้นไว้ และข้อ 5 ก็ไม่ได้ระบุให้ต้องจด แต่ข้อ 7 กล่าวถึงกลุ่มนี้ว่าถือเป็นผู้จดทะเบียนตามประกาศใหม่แล้ว จุดนี้ยังไม่ชัดจากตัวประกาศ
เครื่องหมาย DBD Registered เดิมใช้สำเนาใบทะเบียนพาณิชย์เป็นเอกสารประกอบการยื่นขอ เมื่อใบทะเบียนของนิติบุคคลสิ้นผลไปแล้ว เงื่อนไขการขอหรือคงสถานะเครื่องหมายนี้จะเปลี่ยนไปอย่างไร ยังไม่มีเอกสารที่เรายืนยันได้
เราจะอัปเดตเมื่อหาเอกสารอ้างอิงได้
แหล่งอ้างอิง
- ประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง กำหนดพาณิชยกิจที่ผู้ประกอบพาณิชยกิจต้องจดทะเบียนและพาณิชยกิจที่ไม่อยู่ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 พ.ศ. 2567 ข้อ 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8
- พระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 มาตรา 7(6) และมาตรา 8
บทความนี้เรียบเรียงจากตัวบทประกาศที่อ้างถึง ณ วันที่ระบุด้านบน ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กรุณาตรวจสอบกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าก่อนดำเนินการ