จดทะเบียนการค้า บุคคลธรรมดา ต้องเตรียมอะไร ยื่นที่ไหน ใช้เวลาเท่าไหร่

อัปเดตล่าสุด: 28 สิงหาคม 2569

สรุปสั้นที่สุด

ถ้าคุณกำลังหาวิธีจดทะเบียนการค้า หน้านี้คือเรื่องเดียวกัน ชื่อตามกฎหมายคือจดทะเบียนพาณิชย์

ยื่นที่สำนักงานทะเบียนพาณิชย์ของท้องที่ที่สำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ ไม่ใช่ที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้า

เอกสารหลักห้ารายการ ค่าธรรมเนียม 50 บาท คู่มือประชาชนระบุเวลาไว้รวมหนึ่งชั่วโมง

ต้องยื่นภายในสามสิบวันนับแต่วันเริ่มประกอบกิจการ ถ้าเลยมาแล้วก็ยังไปจดได้ และควรไป

ก่อนไปควรโทรถามสำนักงานในพื้นที่ก่อน เพราะแต่ละท้องที่ขอเอกสารไม่เท่ากัน

เช็กก่อนว่าต้องจดจริงไหม

มีคนเตรียมเอกสารครบแล้วเดินไปถึงเคาน์เตอร์ ทั้งที่กิจการของตัวเองไม่ได้อยู่ในรายการที่ต้องจด

ตอบสี่ข้อนี้ก่อน ตอบว่าใช่ข้อไหนก็จบตรงนั้น

  1. เป็นบริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด ห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน หรือบริษัทมหาชนจำกัดไหม — ถ้าใช่ ไม่ต้องจด
  2. อยู่ในหกกลุ่มที่มาตรา 7 ยกเว้นไว้ไหม เช่นการค้าเร่ การค้าแผงลอย มูลนิธิ สมาคม สหกรณ์ — ถ้าใช่ ไม่ต้องจด
  3. กิจการเข้ารายการใดในข้อ 5 ทั้งห้าข้อไหม — ถ้าไม่เข้าเลย ไม่ต้องจด
  4. ทำเป็นอาชีพปกติไหม — ถ้าไม่ใช่ ไม่ต้องจด

ข้อที่คนพลาดบ่อยคือข้อสาม เพราะข้อ 5(5) ครอบทั้งสินค้าและบริการที่ซื้อขายผ่านอินเทอร์เน็ต และไม่มีตัวเลขขั้นต่ำกำกับไว้

รายละเอียดของทั้งสี่ข้ออยู่ใน กิจการแบบไหนไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์

ถ้ากำลังลังเลว่าจะจดบริษัทแทน

อ่านข้อนี้ก่อนลงมือเตรียมเอกสาร เพราะถ้าตั้งใจจะตั้งบริษัทอยู่แล้ว ก็ไม่ต้องมาที่หน้านี้เลย

ไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ก่อนแล้วค่อยจดบริษัท สองอย่างนี้ไม่ได้เรียงกัน และการจดทะเบียนพาณิชย์ไม่ได้ทำให้เป็นนิติบุคคล

ตารางเทียบสองทางเลือกอยู่ใน จดทะเบียนพาณิชย์ กับ จดทะเบียนบริษัท ต่างกันยังไง เลือกอันไหนดี

ยื่นที่ไหน

ยื่นที่สำนักงานทะเบียนพาณิชย์ของท้องที่ที่สำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ ซึ่งจะเป็นหน่วยงานไหนขึ้นกับพื้นที่

  • กรุงเทพมหานคร — สำนักงานทะเบียนพาณิชย์กรุงเทพมหานคร
  • เมืองพัทยา — สำนักงานทะเบียนพาณิชย์เมืองพัทยา
  • ในเขตเทศบาล — เทศบาลนั้น
  • ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบล — องค์การบริหารส่วนตำบลนั้น
  • นอกเขตเทศบาลและองค์การบริหารส่วนตำบล — องค์การบริหารส่วนจังหวัด

ตัวที่ใช้ตัดสินคือที่ตั้งของสำนักงานแห่งใหญ่ ไม่ใช่ที่อยู่ตามทะเบียนบ้านของเจ้าของ และไม่ใช่ที่ที่ลูกค้าอยู่

ต้องเตรียมอะไรบ้าง

เอกสารของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าระบุรายการสำหรับบุคคลธรรมดา กรณีจดทะเบียนตั้งใหม่ ไว้ห้ารายการ

  • แบบ ทพ. คำขอจดทะเบียนพาณิชย์ ใช้ทั้งสองหน้า
  • สำเนาบัตรประจำตัวของผู้ประกอบพาณิชยกิจ เฉพาะกรณีมอบอำนาจให้คนอื่นไปจดแทน
  • ทะเบียนบ้าน เงื่อนไขต่างกันตามว่าเป็นเจ้าบ้านหรือไม่ อ่านย่อหน้าถัดไปก่อนเตรียม
  • แผนที่ แสดงที่ตั้งร้านและสถานที่สำคัญบริเวณใกล้เคียงโดยสังเขป
  • หนังสือมอบอำนาจ ถ้ามี ปิดอากรแสตมป์ 10 บาท

จุดที่คนเตรียมผิดบ่อยที่สุดคือทะเบียนบ้าน เอกสารของกรมฯ ใช้คำว่าแสดง ไม่ใช่แนบสำเนา

กรณีเป็นเจ้าบ้าน ให้แสดงทะเบียนบ้านต่อนายทะเบียน

ส่วนคนที่ไม่ได้เป็นเจ้าบ้าน ต้องแนบหนังสือให้ความยินยอมใช้สถานที่ พร้อมเอกสารสิทธิ์ของผู้ให้ความยินยอม หรือสำเนาสัญญาเช่าพร้อมเอกสารสิทธิ์ของผู้ให้เช่า — เอกสารสิทธิ์ในที่นี้คือโฉนดหรือหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ ไม่ใช่สำเนาทะเบียนบ้านของเจ้าของบ้าน

รายการข้างบนเป็นของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าซึ่งเป็นสำนักงานกลาง ส่วนคู่มือสำหรับประชาชนออกโดยหน่วยงานที่รับจดทะเบียนแต่ละแห่ง สำนักงานในพื้นที่จึงอาจขอไม่เท่ากัน

ที่มาของรายการทั้งห้า และเหตุผลทางกฎหมายที่นายทะเบียนขอเอกสารเพิ่มได้ อยู่ใน ขายของออนไลน์ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม 2569

เสียเท่าไหร่ ใช้เวลาเท่าไหร่

ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนพาณิชย์อยู่ที่ 50 บาท ตามอัตราท้ายพระราชบัญญัติ

ส่วนเวลา คู่มือประชาชนแบ่งไว้เป็นขั้น ตรวจเอกสาร 30 นาที รับชำระค่าธรรมเนียม 5 นาที รับจดทะเบียนและบันทึกข้อมูล 15 นาที ลงนามและมอบใบทะเบียน 10 นาที รวมหนึ่งชั่วโมง

ครึ่งหนึ่งของเวลานั้นคือขั้นตรวจเอกสาร ซึ่งเป็นขั้นที่จะสะดุดถ้าเอกสารไม่ครบ

ขายผ่านอินเทอร์เน็ต มีเอกสารเพิ่มหนึ่งอย่าง

คำแนะนำของกรมพัฒนาธุรกิจการค้าระบุแบบพิมพ์เพิ่มอีกหนึ่งรายการ คือรายละเอียดเกี่ยวกับเว็บไซต์ ซึ่งเป็นเอกสารแนบแบบ ทพ. กรอกหนึ่งชุดต่อหนึ่งเว็บไซต์

ส่วนเอกสารการจดโดเมนเนม ไม่ใช่เอกสารของการจดทะเบียนพาณิชย์ เป็นเอกสารประกอบของการขอเครื่องหมาย DBD Registered ซึ่งเป็นคนละเรื่องและยื่นคนละที่

รายละเอียดของเครื่องหมายนี้อยู่ใน ขายของออนไลน์ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม 2569

เปิดร้านมาก่อนแล้ว เลยสามสิบวันไปนานแล้ว

ยังไปจดได้ และควรไป

เหตุผลตรงไปตรงมา ค่าปรับรายวันตามมาตรา 19 คิดจนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง ยิ่งช้ายิ่งเดินต่อ

สิ่งที่ควรรู้ก่อนไป กรณีเปิดกิจการมานานแล้วแต่ไม่ได้ยื่นในกำหนด โดยทั่วไปนายทะเบียนจะขอหนังสือชี้แจงเพิ่มจากเอกสารปกติ แต่หนังสือชี้แจงไม่ได้อยู่ในรายการเอกสารของกรมฯ เป็นแนวปฏิบัติที่เรายังไม่พบเอกสารรองรับ จึงเป็นอีกเหตุผลที่ควรโทรถามก่อนไป

อัตราโทษทั้งสามมาตราอยู่ใน ไม่จดทะเบียนพาณิชย์ โทษเท่าไหร่ ปรับจริงไหม

ได้ใบมาแล้ว ยังมีหน้าที่ต่ออีกสองอย่าง

คนส่วนใหญ่คิดว่าจบที่การรับใบ แต่ยังไม่จบ

ต้องแสดงใบไว้ในที่เปิดเผย มาตรา 14 วรรคสาม กำหนดให้แสดงไว้ ณ สำนักงานในที่ซึ่งอาจเห็นได้ง่าย

และต้องมีป้ายชื่อภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้จดทะเบียน ตามมาตรา 15 โดยชื่อในป้ายต้องตรงกับชื่อที่จดทะเบียนไว้

ละเลยข้อใดข้อหนึ่ง มาตรา 20 กำหนดโทษปรับไม่เกิน 200 บาท และกรณีความผิดต่อเนื่อง ปรับอีกวันละไม่เกิน 20 บาท

คนขายออนไลน์ที่ไม่มีหน้าร้านควรถามนายทะเบียนในพื้นที่ว่าต้องปฏิบัติอย่างไร เพราะมาตรา 15 เขียนไว้ตั้งแต่ปี 2499 ซึ่งยังไม่มีร้านออนไลน์

หน้าที่ทั้งสองข้อและตัวบทเต็ม อยู่ใน ใบทะเบียนพาณิชย์คืออะไร ต่างจากทะเบียนการค้าไหม

อ่านฉบับเต็มได้ที่

บทความนี้อิงอะไร

หน้านี้ไม่ได้อ้างเอกสารต้นฉบับโดยตรง แต่สรุปจากบทความของเราเองที่อ้างไว้แล้ว ถ้าบทความเหล่านั้นถูกแก้ หน้านี้จะถูกแก้ตาม

  • ขายของออนไลน์ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม 2569 — อัปเดตล่าสุด 11 สิงหาคม 2569
  • กิจการแบบไหนไม่ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ — อัปเดตล่าสุด 11 สิงหาคม 2569
  • ไม่จดทะเบียนพาณิชย์ โทษเท่าไหร่ ปรับจริงไหม — อัปเดตล่าสุด 11 สิงหาคม 2569
  • ใบทะเบียนพาณิชย์คืออะไร ต่างจากทะเบียนการค้าไหม — อัปเดตล่าสุด 28 สิงหาคม 2569
  • จดทะเบียนพาณิชย์ กับ จดทะเบียนบริษัท ต่างกันยังไง เลือกอันไหนดี — อัปเดตล่าสุด 11 สิงหาคม 2569
ประวัติการแก้ไข (1 รายการ)

28 ส.ค. 2569

  • เติมคำว่าจดทะเบียนการค้าในชื่อเรื่อง คำโปรย และย่อหน้าแรก เพราะเป็นคำที่คนใช้ค้นหาเรื่องนี้ ฉบับก่อนหน้าไม่มีคำนี้เลย คนที่ค้นด้วยคำนั้นจึงอาจไม่พบหน้านี้ เนื้อหาและข้อเท็จจริงไม่เปลี่ยน

26 ส.ค. 2569

  • เผยแพร่ครั้งแรก

บทความนี้สรุปจากบทความอ้างอิงของเราเองที่ระบุไว้ข้างต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย กรุณาตรวจสอบกับสำนักงานทะเบียนพาณิชย์ในพื้นที่ก่อนดำเนินการ